Sosyal Güvenlik Reformu olarak bilinen 5510 sayılı Kanun’la getirilen önemli değişikliklerin maddeleri itibarıyla ve sırasıyla yürürlüğe girmekte olduğu kamu oyumuz tarafından bilinmektedir.
Hiç kuşkusuz birbirlerinden farklı uygulamalara tabi olan SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı’ nın bu Yasa ile aynı çatı altında toplanmış olması sosyal güvenlik kurumlarımızın birlikteliğinin sağlanması bakımından atılmış çok önemli ve büyük adımdır ve bu anlamda gerçekten bir reform niteliğindedir.
5510 sayılı Yasa’ nın bir çok maddesinde uygulamanın başlangıcı için süreler belirlenmiş bulunuyor. Bu tarihleri dikkatle takip etmek ve süreyi geçirmemek gerekiyor.
01.10.2008 tarihi itibarıyla yürürlüğe girmiş olan 5510 sayılı Yasa’ nın 4 üncü maddesi;
“ a) Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanlar,
b) Köy ve mahalle muhtarları ile hizmet akdine bağlı olmaksızın kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan ise;
1) Ticari kazanç veya serbest meslek kazancı nedeniyle gerçek veya basit usulde gelir vergisi mükellefi olanlar,
2) Gelir vergisinden muaf olup, esnaf ve sanatkar siciline kayıtlı olanlar,
3) Anonim şirketlerin yönetim kurulu üyesi olan ortakları, sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerin komandite ortakları, diğer şirket ve donatma iştiraklerinin ise tüm ortakları,
4) Tarımsal faaliyette bulunanlar,
c) Kamu İdarelerinde;
1) Bu maddenin birinci fıkrasının (a) bendine tabi olmayanlardan, kadro ve pozisyonlarda sürekli olarak çalışıp ilgili kanunlarında (a) bendi kapsamına girenler gibi sigortalı olması öngörülmemiş olanlar,
2) Bu maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerine tabi olmayanlardan, sözleşmeli olarak çalışıp ilgili kanunlarında (a) bendi kapsamına girenler gibi sigortalı olması öngörülmemiş olanlar ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 86. maddesi uyarınca açıktan vekil atananlar sigortalı sayılırlar.” hükmünü haizdir.
Bu madde içeriğinde sigortalılık kapsamında olanlara başvuru için milat 6 ay olarak belirlenmiş bulunuyor. O nedenle 01/Nisan/2009 tarihine dikkat !...
Özellikle; anonim şirket kurucu ortakları ile hiç bağ-kur kaydı olmayanların 01/Nisan/2009 tarihine dikkat etmeleri gerektiğinin altını çiziyorum. Bu gruba girenler için işte ayrıntılar.
1) Anonim Şirket Kurucu Ortaklarının Bağ-Kur sigortalılığı sona eriyor:
01/10/2008 tarihinden önce anonim şirketlerin kurucu ortakları ve yönetim kurulu üyesi olan ortakları sigortalı sayılmakta iken, 5510 sayılı Kanunla 01/10/2008 tarihinden itibaren sadece anonim şirketlerin yönetim kurulu üyesi olan ortakları yönetim kuruluna seçildikleri tarih itibariyle sigortalı sayılmışlardır. Bu kapsamda sayılan kişiler, şirket yetkililerince yönetim kurulu üyeliğine seçildikleri tarihten itibaren en geç on beş gün içinde Kuruma bildirilecektir.
Anonim şirketlerde şirket ortağı olmayan yönetim kurulu üyeleri 4-1 / (b) bendi kapsamında sigortalı sayılmayacaklardır.
1479 sayılı Kanuna göre 01/10/2008 tarihinden önce anonim şirketlerin kurucu ortağı olmaları nedeniyle sigortalı olanlardan, 4-1/(b) bendi kapsamında sigortalılıklarını devam ettirmek isteyenlerin 01/10/2008 tarihinden itibaren altı ay içinde (01/04/2009 tarihine kadar) SGK’ na yazılı olarak talepte bulunmaları halinde, sigortalılıkları devam ettirilecektir.
01/04/2009 tarihine kadar talepte bulunmayanların sigortalılıkları ise herhangi bir işlem yapmalarına gerek kalmadan 01/10/2008 tarihi itibariyle sona erdirilecektir. Ancak, A.Ş. kurucu ortaklığı yanında aynı zamanda yönetim kurulu üyesi olanların veya 4-1/b (Bağ-Kur) kapsamında sayılmayı gerektiren başka bir faaliyeti olanların Bağ-Kur mükellefiyetinin o faaliyetlerden dolayı devam etmesi gerektiği hususuna dikkat edilmelidir. Yasa’ nın bu açık hükmüne göre anonim şirketlerin kurucu ortakları 4-1/ (b) kapsamında ( bağ-kur) sigortalılıklarının devamını istiyorlarsa 01/ Nisan/ 2009 Çarşamba günü mesai bitimine kadar Kuruma yazılı olarak başvurmak zorundadırlar.
2- Bağ-Kur kaydı olmayanlar için de 01/04/2009 son fırsat:
Bağ-Kur sigortalısı olması gerektiği halde, 01/10/2008 tarihine kadar Bağ-Kur’a kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalılar için, sosyal güvenlik reformu olarak adlandırılan 5510 sayılı kanunla bir milat getirilmiştir. Tarımsal faaliyette bulunan sigortalılar hariç olmak üzere, 4-1/b bendine göre sigortalılık niteliği taşıdıkları halde 1479 sayılı Kanun gereğince 01/10/2008 tarihine kadar kayıt ve tescillerini yaptırmayanların sigortalılıkları 01/10/2008 tarihinden itibaren başlatılacaktır.
Ancak, Ticarî kazanç veya serbest meslek kazancı nedeniyle gerçek veya basit usulde gelir vergisi mükellefi olanlar, anonim şirketlerin yönetim kurulu üyesi olan ortakları, sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerin komandite ortakları, diğer şirket ve donatma iştiraklerinin ise tüm ortaklarının 01/10/2008 tarihinden itibaren sigortalılıkları başlatılanların, 01/10/2008 tarihi ile 4/10/2000 tarihi arasında geçen vergi mükellefiyet süreleri bulunmak kaydıyla, sigortalının 01/10/2008 tarihinden itibaren 6 ay içinde (01/04/2009 tarihine kadar) talepte bulunması halinde, vergi mükellefiyet sürelerinin tamamı talep tarihindeki prime esas kazancının % 32’si üzerinden borçlanma tutarı hesaplanacak ve sigortalıya tebliğ edilecektir.
Sigortalının kendisine tebliğ edilen borçlanma tutarının tamamını tebliğ tarihinden itibaren 6 ay içinde ödemesi halinde, bu süreler sigortalılık süresi olarak değerlendirilir. Sigortalıya tebliğ edilen borç tutarının bu süre içerisinde tam olarak ödenmemesi halinde bu süreler sigortalılık süresi olarak değerlendirilmez ve ödenen tutar iade edilir.
Örneğin, serbest meslek faaliyetinden dolayı 01/01/2003 tarihinde vergi mükellefiyeti başlayan ancak, 01/04/2009 tarihine kadar Bağ-Kur sigortalılık tescil işlemini yaptırmayan kişinin sigortalılığı 01/10/2008 tarihi itibariyle başlatılacaktır. (* Bu örnek İSMMMO sayfasından alınmıştır)
BU YAZI 31.03.2009 TARİHİNDE HALK GAZETESİNDE YAYIMLANMIŞTIR.
