İşyerleri ve 500 TL.' nın  üstündeki konut  kiraları 01.Kasım.2008 tarihinden itibaren elden ödenemiyor.  Öncelikle bu noktada bir bilgi tazelemesi yaparak başlayalım. Hatırlanacağı üzere, 29.07.2008 tarih ve 26951 sayılı Resmi Gazete' de  yayımlanan  268 sıra No' lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile;  

 

-   Konutlarda, her bir konut için aylık 500 TL ve üzerinde kira geliri elde edenlerin,

- İşyerlerinde, işyerini kiraya verenler ile kiracıların  kiraya ilişkin tahsilat ve ödemelerinin 01/11/2008 tarihinden itibaren banka veya Posta ve Telgraf Teşkilatı Genel Müdürlüğü tarafından düzenlenen belgelerle tevsik edilmesi zorunluluğu getirilmiştir.

 

Gelir İdaresi Başkanlığı, uygulamayla kirayı elden alan ve vergisini ödemeyen gayrimenkul sahiplerine ulaşmayı hedeflemektedir. Uygulama çerçevesinde yıl sonunda   bankalar ve Posta İşletmesinden kira ödeme listeleri veri ambarına yüklenecek, diğer bilgiler de kullanılarak, kira geliri elde edip, beyanda bulunmayanlar ortaya çıkarılacak ve haklarında vergi ziyaına sebebiyet vermekten ötürü işlem yapılacaktır.

 

KONUT KİRALARINDA 500 YTL ÜZERİ BANKAYA YATIRILACAK

 

01 Kasım'dan itibaren geçerli olan tebliğ uyarınca, konutlarda, her bir konut için aylık 500 TL ve üzerinde kira geliri elde edenler, iş yerlerinde de işyerini kiraya verenler ile kiracıların, kiraya ilişkin tahsilat ve ödemelerinin, banka veya Posta Müdürlüğü (PTT) tarafından düzenlenen belgelerle belgelenmesi (tevsik) mecburiyeti   bulunmaktadır. 

Banka ya da PTT Genel Müdürlüğü aracı kılınmak suretiyle, para yatırma veya havale, çek veya kredi kartı gibi araçlar kullanılarak yapılan tahsilat ve ödemeler karşılığında dekont ya da hesap bildirim cetveli düzenlendiğinden, bu belgeler de tevsik edici belge kabul edilmektedir. Bankaların internet şubeleri üzerinden yapılan ödeme ve tahsilatlar da aynı kapsamda kabul olunmaktadır.

Her bir konut için 500 TL' nin  altında kalan aylık kira gelirleri ile mahkeme ve icra yoluyla yapılan konut ve iş yeri kira geliri tahsilatları bu kapsamda değerlendirilmemektedir.

Burada dikkat edilmesi gereken önemli noktanın;  500 TL üzeri kira ödemeleri ifadesinin konutlar için geçerli olduğu, işyerlerine ait kira ödemelerinde herhangi bir  tahdit olmaksızın kira bedeli 1 TL dahi olsa mutlaka bankaya yatırılması gerektiğinin unutulmaması gerekliliğidir. 

 

KİRA BEDELİNİ NAKDEN ÖDEYENLERE CEZA  VAR 

Kiraların ödenmesi ile ilgili olarak getirilen bu zorunluluklara uymayan bilanço usulüne göre defter tutanlar  ve serbest meslek erbaplarına  1.490 TL' den, işletme defteri tutanlarla, defter tutan çiftçilere ve kazancı basit usulde tespit edilenlere 680 TL' den ve bunların dışında kalanlara 320 TL' den az olmamak üzere, her bir işlem için, işleme konu tutarın yüzde 5' i oranında ceza uygulanmasına başlanılmıştır.  

 

ÖDENMEYEN   (ÖDENEMEYEN)  KİRALARIN MUHASEBE KAYDI

268 Sıra No' lu GVK Genel Tebliği ile getirilen ve 01.11.2008 tarihi itibarıyla başlayan uygulama ile  sorular ve sorunlarda başladı.  Hiç kuşkusuz konuyla ilgili olarak meslek mensuplarımdan ve mükelleflerden  gelen soruların başında ödenmeyen yada herhangi bir nedenle  ödenemeyen kiraların gider kayıt edilip edilemeyeceği sorusu yer almaktadır.

Tebliğ'le  getirilen yeni uygulama, kiraların ödenme şekli ile ilgilidir.  Yani ödenmemiş yada ödenememiş kiraların gider olarak kabul  edilmeyeceğine ilişkin  bir hüküm bulunmamaktadır.

Bu noktada sanıyorum ki ödenmemiş sigorta primlerinin gider kayıt edilemeyeceği kuralı ile bir karıştırma söz konusu olmuştur. Olayda böyle bir durum söz konusu değildir.  Kaldı ki, tahakkuk kaydını yapmadığınız bir verginin de ödenemeyeceği göz ardı edilmemelidir.  Kimi iddia sahipleri tarafından,  tahakkuk yapıldıktan sonra dönem sonunda ödenmemiş kira tutarlarının  (KKEG) olarak matrah tespitinde dikkate alınması gerektiği yönünde görüş beyan edilmektedir.  Bu görüşe asla katılmadığımın altını çiziyor  ve bir kez daha  kiraların ödenip ödenmediğine bakılmaksızın gider kayıt edilebileceğini tekrarlıyorum.

 

Burada yapılması gereken muhasebe işlemini bir örnekle açıklayacak olursak;

 

 

.                               .   …../…../2009 .                              .

 

770  GENEL YÖNETİM GİDERLERİ                         100,oo  TL.

              360 ÖDENECEK VERGİ  VE DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLER       20,ooTL.

              336  DİĞER  ÇEŞİTLİ  BORÇLAR                                       80,ooTL.

            ……. Ayı  Kira tahakkuku

.                                 . …../ …../2009 .                               .  

 

Şeklinde muhasebe işlemi yapılacak kira brüt tutarı gider hesabına  alınarak  gerekli tevkifat işleminden sonra  ödenecek net kira tutarı gayrimenkul sahibinin alacağına kayıt edilecektir. Şimdi bundan sonraki işlem tahakkuk eden bir kira borcunun ödenmesi işleminden başka bir şeyi ifade etmemektedir.

Tebliğ hükümleri gereği,  ödeme hangi tarihte gerçekleşecek ise bankadan ödeme mecburiyeti o zaman olacak ve muhasebe kaydı aşağıdaki gibi yapılacaktır.

 

.                                  . ……/ …./ 2009 .                               .    

 

336  DİĞER ÇEŞİTLİ BORÇLAR                                 80,oo TL.

                      102   BANKALAR                                                 80,oo TL.

                   …. Bankası'ndan  …….ödenen kira bedeli.

.                                    . …../ …../ 2009 .                               .   

 

Sonuç olarak tekrarla ifade etmek  gerekirse ödenip ödenmediğine bakılmaksızın  kira tutarları bir gider unsurudur ve kuralına göre kayıt altına alınıp matrahı indirici unsur olarak dikkate alınabilir.