TBMM ' de 15.05.2008 tarihinde kabul edilen 5763 sayılı " İş Kanunu ve Bazı Kanunlarda  Değişiklik   Yapılması Hakkında Kanun "  nihayet 26.05.2008 tarih ve 26887 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girdi.

 

            19.05.2008 günlü yazımda " Sosyal Sigortalar Kurumu Prim Borçları Yeniden Yapılandırılıyor " başlığı  ve 26.05.2008 günlü yazımda ise " İş Kanununda Önemli Değişiklikler Yapıldı " başlığı ile Kanunun TBMM' de kabul edilmesini takiben ve henüz  yayımlanıp yürürlüğe girmeden önce  iki hafta üst üste bu köşede  iki farklı  noktadan irdeleyip okurlara bilgi aktarmaya çalışmıştım. 5763 sayılı Kanunun çok önemli bir başka maddesi daha var. 20 nci madde ile 4447 sayılı Kanuna eklenen 7 nci madde.  Kamuoyunda bu madde özellikle " İstihdam paketi " olarak bilinen bir madde  ve bu konuda gerek okurlardan  gerekse meslektaşlarımdan gelen sorular var.  O nedenle bu konuda farklı kesimlerin farklı görüşlerine de yer vererek,  önemi nedeniyle bu maddenin tamamını aktarıyorum. 

 

            Maddenin yorumlanması noktasında hemen anlaşılacağı üzere, Kamuoyunda istihdam paketi olarak bilinen yasaya göre 1 Temmuz 2008'den sonra işe alınan kadınlarla 18–29 yaş arasındaki gençlerin SSK primleri 5 yıl boyunca İşsizlik Sigortası Fonu'ndan karşılanacak.

Yasanın bu maddesi, basında geniş çapta yer aldığı üzere  "İşverenler teşvikten yararlanmak için 29 yaşın üzerindeki çalışanlarını işten çıkarıp yerine 18-29 yaş arasındakileri işe alır mı?" endişelerini de beraberinde getirmiş bulunuyor. Özellikle sendikaların konfederasyon başkanları bu konuda çok hassaslar. Örneğin;

 

DİSK başkanı Süleyman ÇELEBİ' nin; 30' dan dan az işçi çalıştıran işyerlerinin gerekçe göstermeden çalışanların sözleşmelerini feshedebildiği Türkiye' de neredeyse işyerlerinin % 95' inin bu kategoriye girdiğini, bu yasal düzenlemeden sonra ise 30' dan az işçi çalıştıran işyerlerinde büyük olasılıkla 29 yaşın üzerindeki  işçilerin  işten çıkarılabileceği tehlikesinin  varlığını göz ardı etmenin mümkün olmadığını ifade ettiğini görmekteyiz. ÇELEBİ' ye göre  " Bu düzenleme ile çalışma yaşamı kıdemsizleştirilmektedir."

 

            Hak-İş Başkanı Salim USLU ' nun DİSK Başkanı ile aynı görüşü paylaşmadığını, zira modern işletmelerin devletin prim katkısına tamah etmeyecekleri düşüncesinde olduğunu beyanlarından anlamaktayız.  USLU' ya göre;  İşletmeler nitelikli işçilerini elde tutmak isteyeceklerdir. İstihdam yaratabilecek olan bu uygulamanın iyi kontrol edilmesi ve sıkı bir şekilde denetlenmesi gerekmektedir. Çünkü suiistimale çok açık olduğu ortadadır.  

 

            Türk-İş Başkanı Mustafa Kumlu ise; Kanunun  mevcut istihdama ilave olarak yeni işe alımları teşvik etmeyi amaçladığını ancak uygulamada durumun farklı olabileceğine dikkat çekmektedir. Başkan KUMLU basına yaptığı açıklamada,  "Bazı işverenler fiili olarak çalışan kıdemli işçileri işten çıkarıp teşvikten yararlanmak için yerlerine 18-29 yaş grubundaki gençleri almak isteyebilir" demiştir.   Ayrıca, bu durumun  istihdam artışı sağlamayacağını yalnızca istihdam edilenlerin yaş yapısını değiştireceğini  bu yüzden de işsizliği azaltıcı etkisinin  tartışılacağını  ifade etmiştir. 
Peki Yasa maddesine baktığımızda ne görmekteyiz. İşte maddenin tümü:

 

MADDE 20-  4447 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici  7 nci madde eklenmiştir.

"GEÇİCİ MADDE 7- 18 yaşından büyük ve 29 yaşından küçük olanlar ile yaş şartı aranmaksızın 18 yaşından büyük kadınlardan; bu maddenin yürürlük tarihinden önceki altı aylık dönemde prim ve hizmet belgelerinde kayıtlı sigortalılar dışında olması şartıyla, bu maddenin yürürlük tarihinden önceki bir yıllık dönemde işyerine ait prim ve hizmet belgelerinde bildirilen ortalama sigortalı sayısına ilave olarak bu maddenin yürürlük tarihinden itibaren bir yıl içinde işe alınan ve fiilen çalıştırılanlar için; 506 sayılı Kanunun 72 nci ve 73 üncü maddelerinde sayılan ve 78 inci maddesi uyarınca belirlenen prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hisselerinin;

 

a) Birinci yıl için yüzde yüzü,

b) İkinci yıl için yüzde sekseni,

c) Üçüncü yıl için yüzde altmışı,

d) Dördüncü yıl için yüzde kırkı,

e) Beşinci yıl için yüzde yirmisi,

 

İşsizlik Sigortası Fonundan karşılanır. İşveren hissesine ait primlerin İşsizlik Sigortası Fonundan karşılanabilmesi için işverenlerin çalıştırdıkları sigortalılarla ilgili olarak 506 sayılı Kanun uyarınca aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresi içerisinde Sosyal Güvenlik Kurumuna verilmesi ve sigortalıların tamamına ait sigorta primlerinin sigortalı hissesine isabet eden tutarı ile İşsizlik Sigortası Fonundan karşılanmayan işveren hissesine ait tutarın ödenmiş olması şarttır. Bu maddeye göre işveren tarafından ödenmesi gereken primlerin geç ödenmesi halinde, İşsizlik Sigortası Fonundan Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılacak ödemenin gecikmesinden kaynaklanan gecikme zammı, işverenden tahsil edilir.

 

Bu madde hükümleri; 

 

a) 1/10/2003 tarihinden sonra özelleştirme kapsamında devir alınan işyerleri hariç olmak üzere, mevcut ve faaliyette bulunan işyerlerinin devredilmesi, birleşmesi, bölünmesi veya nevi değiştirmesi gibi hallerde yeni işe başlama olarak değerlendirilmez.

b) Mevcut bir işyerinin kapatılarak; değişik bir ad veya unvan ya da bir iş birimi olarak aynı faaliyette açılması veya çalışan sigortalıların bütün olarak devredilmesi  halinde, bu işyerleri hakkında  uygulanmaz.

c) Yönetim ve kontrolü elinde bulunduracak şekilde doğrudan veya dolaylı ortaklık ilişkisi bulunan şirketler arasında istihdamın kaydırılması, şahıs işletmelerinde işletme sahipliğinin değiştirilmesi gibi ek bir kapasite ve istihdam artışına neden olmayan, sadece teşviklerden yararlanmak amacıyla yapılan işlemler hakkında uygulanmaz.

d) 506 sayılı Kanun gereğince yapılan kontrol ve denetimler sonucunda çalıştırdığı kişileri sigortalı olarak bildirmediği tespit edilen işyerleri hakkında bir yıl süreyle uygulanmaz.

e) 8/9/1983 tarihli ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu ile 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve uluslararası anlaşma hükümlerine istinaden yapılan hizmet ve yapım konulu işyerlerine yönelik işyerleri hakkında uygulanmaz.

f) Kamu idareleri işyerleri hakkında uygulanmaz.

g) 506 sayılı Kanuna göre sosyal güvenlik destek primine tabi çalışanlar ile yurt dışında çalışan sigortalılar hakkında uygulanmaz.

İşsizlik Sigortası Fonundan karşılanan prim tutarları gelir ve kurumlar vergisi uygulamalarında gider veya maliyet unsuru olarak dikkate alınmaz.

Bu maddeyle düzenlenen destek unsurundan diğer ilgili mevzuat uyarınca ayrıca yararlanmakta olan işverenler; aynı dönem için ve mükerrer olarak bu destek unsurundan yararlanamaz. Bu durumda, işverenlerin tercihleri dikkate alınmak suretiyle uygulama, destek unsurlarından sadece biriyle sınırlı olarak yapılır. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından belirlenir."

İşte maddenin tüm metni böyle.   Öyle görünüyor ki uzun bir süre tartışılacak bir madde. Gerçekten 

" İstihdam Yaratalım  Derken  Sorun mu Yaratılıyor  acaba ? "  dedirten cinsten.

 

 

BU YAZI 02.06.2008 TARİHİNDE HABER GAZETESİNDE YAYIMLANMIŞTIR